माधव नेपालविरुद्ध अख्तियारले किन चलायो मुद्दा ?

काठमाडौं । अख्तियारले पूर्वप्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालसहित ९३ जनाविरुद्ध पतञ्जलि योग पीठको जग्गा हिनामिना प्रकरणमा भ्रष्टाचार मुद्दा दायर गरेको छ । नेपालले मन्त्रिपरिषद्बाट कानुन मिचेर पतञ्जलिलाई जग्गा बिक्री गर्न स्वीकृति दिएकोले भ्रष्टाचार मुद्दा दायर गरिएको हो । ३१४ रोपनी जग्गा गैरकानुनी रूपमा बिक्री गरिएको र यसमा पूर्वप्रधानमन्त्री नेपालको संलग्नता देखिएको अख्तियारको दाबी छ । अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले पतञ्जलि योग पीठ तथा आयुर्वेद कम्पनी नेपालसँग सम्बन्धित जग्गा हिनामिनामा पूर्वप्रधानमन्त्री नेपालसमेतको संलग्नता देखिएको जिकिर गर्दै बिहीबार विशेष अदालतमा भ्रष्टाचार मुद्दा दायर गरेको हो ।

तत्कालीन प्रधानमन्त्री नेपालविरुद्ध बिहीबार विशेष अदालतमा दायर भएको मुद्दामा नेपालले मन्त्रिपरिषद्मा ठाडो प्रस्तावमार्फत कानुनी प्रक्रिया नपुगी पतञ्जलिलाई हदबन्दीभन्दा बढी जग्गा बिक्री र सट्टापट्टाको स्वीकृति दिलाएको अख्तियारको दाबी छ । यो निर्णय २०६६ साल माघ १८ गतेको विधेयक समितिको निर्णय कार्यान्वयन गर्नुअघि नै भएको देखिएको अख्तियारको भनाइ छ । मन्त्रिपरिषद्को २०६६ साल फागुन ६ गतेको बैठकबाट पतञ्जलिलाई हदबन्दीभन्दा बढी जग्गा कारोबारको स्वीकृति प्रदान गरिएको पनि अभियोगपत्रमा उल्लेख छ । त्यसअनुसार तत्कालीन मुख्यसचिव माधवप्रसाद घिमिरेले मालपोत कार्यालयलाई पत्राचार गरी निर्णय कार्यान्वयन गराएको अख्तियारको भनाइ छ ।

तर, मिति २०६५ साल माघ १५ गते नै पतञ्जलिले सो जग्गा सनराइज बैंकबाट कर्जा लिन धितो राखिसकेको थियो । अझ अर्को कुरा उक्त जग्गा जफत तथा सरकारी सार्वजनिक कायम हुनुपर्ने प्रकृतिको रहेको र त्यसलाई मनु घिमिरेसहित आठजनालाई बिक्री गरिएको पाइएको छ । ती व्यक्ति पतञ्जलिसँग प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष सम्बन्धित रहेको अख्तियारको ठहर छ । कम्पनीको कर्जा चुक्ता नभएको अवस्थामा झुठा विवरण प्रस्तुत गरी मालपोत कार्यालयमार्फत फुकुवा गरिएको आयोगको भनाइ छ । उही जग्गा पुनः धितो गराउन पनि तत्कालीन सनराइज बैंकले प्रक्रियागत त्रुटि गर्दै प्रत्यक्ष लाभार्थीहरूलाई साथ दिएको आयोगको भनाइ छ ।

भूमिसम्बन्धी ऐन, २०२१ मा कुनै उत्पादनमूलक उद्योग वा व्यवसाय गर्न सरकारले हदबन्दीमा छुट हुनेगरी जग्गा राख्ने सुविधाको व्यवस्था छ । तर, त्यसरी सुविधामा खरिद गरेको जग्गा बिक्री गर्न पाइँदैन । हदबन्दी छुटमा पाएको जग्गा सरकारले नै बिक्री गर्न अनुमति दिएपछि प्रश्न उठेको थियो ।

अख्तियारले काभ्रेपलाञ्चोकको नासिकास्थान साँगा, महेन्द्रज्योतिमा कम्पनी सञ्चालनको लागि पतञ्जलिले हदबन्दीभन्दा बढी जग्गा खरिद गरेको, उक्त जग्गा कम मूल्यमा किनेर बढी मूल्यमा बेचबिखन गरेको सम्बन्धमा नेपालसहित ९३ जनाले सार्वजनिक सम्पत्ति हानि नोक्सानी गरी भ्रष्टाचार गरेको जिकिरसहित आरोपपत्र दायर गरेको हो । ३१४ रोपनी १५ आना २ पैसा १ दाम जग्गा गैरकानुनी रूपमा बिक्री तथा हिनामिना भई भ्रष्टाचार भएको अख्तिायारको भनाइ छ । कानुनतः हदबन्दी छुटको जग्गा बेच्न मिल्दैन, कम्पनी विघटन हुँदा सहुलियतको जग्गा स्वतः सरकारीकरण हुने कानुनी व्यवस्था छ । तर, २०६६ सालमै तत्कालीन सरकारले जग्गा बिक्री गर्न अनुमति दिने निर्णय गरेको थियो ।

१८ करोड ५८ लाख रुपैयाँ बिगोसहित १४ वर्षसम्म कैदको मागदाबी
पूर्वप्रधानमन्त्री नेपालको सार्वजनिक सम्पत्ति हानि नोक्सानीमा भूमिका देखिएकोले भ्रष्टाचार निवारण ऐनअन्तर्गत मुद्दा दायर गरिएको हो । नेपालविरुद्ध १८ करोड ५८ लाख ५० हजार बिगो मागदाबी भएको छ । साथै, नेपाललाई १४ वर्षसम्मको कैदको मागदाबी गरिएको छ । भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा १७ बमोजिमको कसुर गरिएको अख्तियारको आरोप छ । उक्त दफामा सम्पत्तिको हिनामिना वा दुरुपयोग गर्नेलाई सजायको व्यवस्था गरिएको छ । उक्त दफामा कुनै राष्ट्रसेवकले आफ्नो जिम्मामा रहेको सार्वजनिक, सरकारी वा कसैको निजी सम्पत्ति बदनियतपूर्वक आफू वा अन्य कुनै व्यक्ति वा निकायलाई लाभ हुनेगरी हिनामिना वा दुरुपयोग गर्न नमिल्ने भनी उल्लेख गरिएको छ । उक्त सम्पत्ति दुरुपयोग वा हिनामिना गरेमा त्यस्तो सम्पत्ति वा सोको बिगो असुलउपर गरी कसुरको मात्राअनुसार दफा ३ बमोजिम सजाय हुने भन्ने व्यवस्था उल्लेख छ ।

सोही कसुरबमोजिम सजायको मागदाबी गरिएको छ । उक्त कसुरको बिगो रु. १८,५८,५०,००० कायम गरिएको छ । उक्त ऐनले गरेको कैद सजायको व्यवस्थाबमोजिम १० करोडभन्दा बढी जतिसुकै रकम हिनामिना गरेको भए पनि १० वर्षदेखि १४ वर्षसम्म कैद सजाय हुने व्यवस्था गरिएको छ । सोही व्यवस्थाबमोजिम पूर्वप्रधानमन्त्री नेपाललाई १४ वर्षसम्म कैद सजायसमेत माग गरिएको छ । साथै उक्त १८ करोडको बिगो बमोजिमको जरिवानासमेत माग गरिएको छ । साथै पूर्वप्रधानमन्त्री नेपालको हकमा थप सजायको पनि व्यवस्था गरिएको छ । नेपाल सरकारका विशिष्ट श्रेणी वा सो सरहका पदाधिकारीले उक्त कार्य गरेमा भ्रष्टाचारमा हुने सजायमा थप तीन वर्षसम्म कैद सजाय हुने व्यवस्था गरिएबमोजिम अख्तियारले थप तीन वर्षको सजायको समेत माग गरेको छ ।

मुद्दा दायर गरिएकाहरू
१) नेकपा (एकीकृत समाजवादी)का अध्यक्ष तथा पूर्वप्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपाल
२) मालपोत कार्यालय काभ्रेपलाञ्चोकका तत्कालीन मालपोत अधिकृत प्रेमबहादुर देसार
३) मालपोत कार्यालय काभ्रेपलाञ्चोकका तत्कालीन शाखा अधिकृत (विशेष) नवराज बस्नेत
४) मालपोत कार्यालय काभ्रेपलाञ्चोकका तत्कालीन नायव सुब्बा रामकृष्ण खत्री
५) मालपोत कार्यालय काभ्रेपलाञ्चोकका तत्कालीन नायव सुब्बा केदारनाथ भट्टराई
६) मालपोत कार्यालय काभ्रेपलाञ्चोकका तत्कालीन नायव सुब्बा विनोद कोइराला
७) मालपोत कार्यालय काभ्रेपलाञ्चोकका तत्कालीन नायव सुब्बा विष्णुप्रसाद होमागाईं
८) मालपोत कार्यालय काभ्रेपलाञ्चोकका तत्कालीन नायव सुब्बा रामकाजी श्रेष्ठ
९) मालपोत कार्यालय काभ्रेपलाञ्चोकका तत्कालीन नायव सुब्बा हरिशरण श्रेष्ठ
१०) मालपोत कार्यालय काभ्रेपलाञ्चोकका तत्कालीन नायव सुब्बा रामप्रसाद सत्याल
११) मालपोत कार्यालय काभ्रेपलाञ्चोकका तत्कालीन नायव सुब्बा कृष्णप्रसाद सापकोटा
१२) मालपोत कार्यालय काभ्रेपलाञ्चोकका तत्कालीन खरिदार बद्रीप्रसाद हुमागाईं
१३) मालपोत कार्यालय काभ्रेपलाञ्चोकका तत्कालीन खरिदार पुष्पकुमार पौडेल
१४) मालपोत कार्यालय काभ्रेपलाञ्चोकका तत्कालीन खरिदार रोसकाजी जस्पाउ
१५) गुठी संस्थान, शाखा कार्यालय, काभ्रेपलाञ्चोकका कार्यालय प्रमुख वैकुण्ठप्रसाद रेग्मी
१६) गुठी संस्थान, शाखा कार्यालय, काभ्रेपलाञ्चोकका कार्यालयका फाँटवाला माधवप्रसाद होमागाईं
१७) गुठी संस्थान, शाखा कार्यालय, काभ्रेपलाञ्चोक कार्यालयका कार्यालय सहायक राजकुमार सिग्देल
१८) पतञ्जलि योगपीठ तथा आयुर्वेद कम्पनी नेपालका मुख्य भई कामकाज गर्ने संस्थापक सदस्य शालीग्राम सिंह
१९) गुठी संस्थान, शाखा कार्यालय, काभ्रेपलाञ्चोकका तत्कालीन वरिष्ठ सहायक पवन आचार्य
२०) तत्कालीन सनराइज बैंक लिमिटेडका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत किशोरकुमार महर्जन
२१) तत्कालीन सनराइज बैंक लिमिटेडका सहायक महाप्रबन्धक नीता प्रधान
२२) तत्कालीन सनराइज बैंक लिमिटेडका जोखिम विभागका अधिकृत सुजित पोखरेल
२३) तत्कालीन सनराइज बैंक लिमिटेडका शाखा प्रबन्धक राजीव सापकोटा
२४) तत्कालीन सनराइज बैंक लिमिटेडका अधिकृत ममता पराजुली
२५) तत्कालीन कानुन तथा न्यायमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्, विधेयक समितिका तत्कालीन संयोजक प्रेमबहादुर सिंह
२६) तत्कालीन भूमिसुधार तथा व्यवस्थामन्त्री स्व. डम्बर श्रेष्ठ
२७) तत्कालीन भूमिसुधार तथा व्यवस्थामन्त्री स्व. डम्बर श्रेष्ठका छोरा सन्तोष श्रेष्ठ
२८) तत्कालीन मन्त्रिपरिषद्का सचिव (नेपाल सरकारको मुख्यसचिव) स्व. माधवप्रसाद घिमिरे
२९) तत्कालीन मन्त्रिपरिषद्का सचिव (नेपाल सरकारको मुख्यसचिव) स्व. माधवप्रसाद घिमिरेकी श्रीमती कमला घिमिरे
३०) भूमिसुधार तथा व्यवस्था मन्त्रालयका तत्कालीन सचिव छविराज पन्त
३१) भूमिसुधार तथा व्यवस्था मन्त्रालयका तत्कालीन सहसचिव जीतबहादुर थापा
३२) भूमिसुधार तथा व्यवस्था मन्त्रालयका तत्कालीन सहसचिव लालमणि जोशी
३३) भूमिसुधार तथा व्यवस्था मन्त्रालयका तत्कालीन उपसचिव (कानुन) कलानिधि पौडेल
३४) भूमिसुधार तथा व्यवस्था मन्त्रालयका तत्कालीन उपसचिव गान्धीप्रसाद सुवेदी
३५) भूमिसुधार तथा व्यवस्था मन्त्रालयका तत्कालीन उपसचिव हुपेन्द्रमणि केसी
३६) भूमिसुधार तथा व्यवस्थापन विभागका तत्कालीन महानिर्देशक केशरबहादुर बानियाँ
३७) भूमिसुधार तथा व्यवस्थापन विभागका तत्कालीन उपसचिव राजाराम थापा
३८) भूमिसुधार तथा व्यवस्थापन विभागका तत्कालीन शाखा अधिकृत सीताराम पोखरेल
३९) भूमिसुधार तथा व्यवस्थापन विभागका तत्कालीन नायव सुब्बा बुद्धिबहादुर कार्की
४०) मालपोत कार्यालय, काभ्रेपलाञ्चोकका तत्कालीन खरिदार मोहनराम शर्मा
४१) मालपोत कार्यालय, काभ्रेपलाञ्चोकका तत्कालीन प्रमुख मालपोत अधिकृत जनार्दन गुरागाईं
४२) मालपोत कार्यालय, काभ्रेपलाञ्चोकका तत्कालीन मालपोत अधिकृत वेदप्रसाद अर्याल
४३) मालपोत कार्यालय, काभ्रेपलाञ्चोकका तत्कालीन शाखा अधिकृत (विशेष) शिवहरि शर्मा सुवेदी
४४) मालपोत कार्यालय, काभ्रेपलाञ्चोकका तत्कालीन नायव सुब्बा तुलामणि राजभण्डारी
४५) मालपोत कार्यालय, काभ्रेपलाञ्चोकका तत्कालीन खरिदार हरिप्रसाद हुमागाईं
४६) गुठी संस्थान, शाखा कार्यालय काभ्रेपलाञ्चोकका तत्कालीन का.मु. कार्यालय प्रमुख कृष्णहरि भट्टराई
४७) तत्कालीन सनराइज बैंक लिमिटेडका जुनियर म्यानेजमेण्ट ट्रेनी एशु मैनाली
४८) तत्कालीन सन्राइज बैंक लिमिटेडका उप–प्रबन्धक मनोज न्यौपाने
४९) तत्कालीन सनराइज बैंक लिमिटेडका वरिष्ठ सहायक विक्रान्त कोइराला
५०) तत्कालीन सनराइज बैंक लिमिटेडका प्रमुख व्यवस्थापक रवीनकुमार नेपाल
५१) तत्कालीन सनराइज बैंक लिमिटेडका सहायक महाप्रबन्धक आशा राणा अधिकारी
५२) तत्कालीन सनराइज बैंक लिमिटेडका जोखिम व्यवस्थापन विभागका प्रमुख सञ्जयकुमार सिद्धी
५३) तत्कालीन सनराइज बैंक लिमिटेडका अनुपालन विभागमा कार्यरत सुनिलरत्न स्थापित
५४) तत्कालीन सनराइज बैंक लिमिटेडका नायव महाप्रबन्धक बलराम विष्ट
५५) मालपोत कार्यालय, काभ्रेपलाञ्चोकका तत्कालीन शाखा अधिकृत उमेशराज दाहाल
५६) मालपोत कार्यालय, काभ्रेपलाञ्चोकका तत्कालीन नायव सुब्बा जीवरमण उप्रेती
५७) मालपोत कार्यालय, काभ्रेपलाञ्चोकका तत्कालीन नायव सुब्बा मोहनप्रसाद पराजुली
५८) चौतारामा प्रालिका संस्थापक सदस्य विश्वरत्न शाक्य
५९) चौतारामा प्रालिका संस्थापक सदस्य शेखरकुमार राणा
६०) स्व.राधेश्याम सराफ
६१) स्व.राधेश्याम सराफका छोरा अरुणकुमार सराफ
६२) भोजराज शर्मा वाग्ले
६३) जीवनराज कँडेल
६४) ध्रुवराज थापा
६५) मनु घिमिरे
६६) ओमप्रकाश वंशल
६७) भीमदत्त जोशी
६८) वीरेन्द्रलाल श्रेष्ठ
६९) लक्ष्मण कार्की
७०) गुप्तराज कोइराला
७१) दामोदर अधिकारी
७२) म्लाङ डोङ तामाङ
७३) नमिता भण्डारी
७४) निर्मला पौडेल
७५) बद्रीभक्त नाऐभा
७६) वासुदेव थापा
७७) यादवप्रसाद जोशी
७८) राकेश सुवाल
७९) राजेश त्वायना
८०) राजेश साँद
८१) रोशनी लक्ष्मी तुईतुई
८२) लक्ष्मीकेशरी जाकीबन्जार
८३) सुरेन्द्रकुमार कोइराला
८४) शिवहरि थापा
८५) अमित श्रेष्ठ
८६) तुल्सीराम सुवाल
८७) नारायणकृष्ण जोशी
८८) न्हुछेरत्न खाइतु
८९) प्रकाश खाइजु
९०) मिनु सुवाल
९१) विक्रम प्रजापती
९२) शिवनाथ त्वाना बासु
९३) मन्जु कवाँ