गणतन्त्रमा गणै गण

तीन दल कांग्रेस एमाले र माओवादी वरिपरि देशको राजनीति घुमिरहेको छ र सरकार पनि यी तीन दलभित्रै घुमिफिरी निर्माण भइरहेको छ । अपराध जगतमा या कुनै क्षेत्रमा जसको दबदबा हुन्छ त्यसलाई डन भन्ने गरिन्छ । अहिले देशको राजनीतिमा यी तीन दलको दबादबालाई डन प्रवृत्तिभन्दा हुन्छ । अहिले दलभित्रको यो डन प्रवृत्तिविरुद्ध दलभित्रैबाट विद्रोह हुन थालेको छ । कांग्रेसमा अठार जनालाई अनुशासन समितिबाट कार्बाही गरेपछि डा.शेखर कोइराला कांग्रेसभित्र उग्र भैरव भएर प्रस्तुत हुनथालेका छन् । बागमती प्रदेशमा भर्खरै कांग्रेसकै मुख्यमन्त्रीविरुद्ध अविश्वासको प्रस्ताव पेस हुनु पनि यसैको उदाहरण हो ।

एमालेभित्र पूर्वराष्ट्रपति विद्या भण्डारी सक्रिय राजनीतिमा आउँछु भन्दा निषेध गर्नु, रोक्नु पनि दलभित्रकै डन प्रवृत्ति नै हो र अब विद्या भण्डारी पनि एमालेभित्र कालीको रूपमा प्रस्तुत हुने भन्ने खबर उनकै विचारबाट सामाजिक सञ्जलमा आइरहेछ ।

लोकतन्त्र नाम मात्रैको भएको छ, लोकको डर जनताको डर नभएको सरकारबाट लोकतन्त्र प्रस्फुटित र परिमार्जित हुनै सक्दैन । अहिलेको कांग्रेस र एमाले गठबन्धन सरकारले जनतासँग बाचा गरेको थियो, भ्रष्चचार मुक्त देश, स्थिर र सुशासन दिने आर्थिक विकास तर ठीकविपरीत भइरहेको छ ।

माओवादी दलमा पनि अहिले जनार्दन शर्मा जसरी प्रस्तुत भइरहेका छन् त्यो माओवादी दलभित्रको डन प्रवृत्तिविरुद्ध नै हो ।
अहिले यी तीन दलभित्र आन्तरिक झमेला भाँडभैलो र खिचातानी बढिरहेको छ । दलको भाँडभैलोले देशको राष्ट्रिय राजनीति नराम्रोसँग प्रभावित भइरहेको छ । जनतामा निराशा बढेको छ । जनतामा दलप्रति संसयमात्रै होइन दल निकम्मा हुन् भन्ने विचार आएको छ । भ्रष्टचार चरम अवस्थामा पुगेको छ र यिनीहरूको संरक्षण दलभित्रैबाट भएको छ ? यस्तो देखिँदै छ । भ्रष्टचारको विषयमा एक दलले अर्को दललाई संरक्षण गर्नु नै यी तीन दलको मूल उद्देश्य रहेछ । सरकार बन्नु र फेरिनुले यस्तो हो भन्ने अवस्थामा जनताले जानकारीमा लिएको छ ।

अहिले डर छैन
सरकार, राजनीतिक दल र त्यसमा आबद्ध नेताहरूमा कसैको डर छैन । जबसम्म सरकारमा अदालतको डर हुँदैन, अख्तियारको डर हुँदैन र जनताको डर हँुदैन त्यो सरकार आफैं शुद्ध हँुदैन त्यो सरकार घृणित हुन्छ । त्यस्तो घृणित सरकारको छायाँमा प्रभावमा सरकारको रंगरूप पनि अन्य राजनीतिक दलको जस्तै बन्दैजान्छ । लोकतन्त्रमा सर्वोच्च स्थान जनताको हुन्छ तर अहिले जनता गौण र सरकार सर्वोच्च भएको छ ।

लोकतन्त्र नाम मात्रैको भएको छ, लोकको डर जनताको डर नभएको सरकारबाट लोकतन्त्र प्रष्फुटित र परिमार्जित हुनै सक्दैन । अहिलेको कांग्रेस र एमाले गठबन्धन सरकारले जनतासँग बाचा गरेको थियो, भ्रष्चचार मुक्त देश, स्थिर र सुशासन दिने आर्थिक विकास तर ठीकविपरीत भइरहेको छ । सरकारभित्रै रहेका मन्त्री पनि भष्ट्रचारको आरोपमा आरोपित भइसकेका छन् र आफ्नो पदबाट बहिर्गमनसम्म हुनुपरेको छ । दलभित्रकै नेता पनि सांसद पनि यस्तो आरोपबाट मुक्त नभएर निलम्बित हुँदै अदालत धाइरहेका छन् ।

यस्तो भइरहेको जनताको डर नभएर नै हो । जबसम्म जनताले सरकार र राजनीतिक दलप्रति डर पैदा गर्दैन तबसम्म सरकारको मनमौजी चल्छ संविधान नियम-कानुन केही चल्दैन । अहिले त्यस्तै भइरहेको छ । डा.शेखर कोइराला, विद्या भण्डारी र जनार्दन शर्मा अहिले पछिल्लोपटक देशमा बढिरहेको राजनीतिक घटना क्रम, राजनीतिक दलभित्रको डन प्रवृत्ति र सरकार सञ्चालन शैलीले दलभित्रै माथि उल्लेख गरेका यी तीन नामले आफ्नै दलभित्र विद्रोह गर्दैछन् । यिनीहरूको विद्रोह यिनीहरूको असन्तुष्टिले आफ्नै दलभित्र स्थापित भएछन् भने अहिले रहेका शीर्ष नेताहरूकै जस्तो चरित्र र पदलोलुपमा परिणत नहोस् । यिनीहरूले डर पैदा गर्न सकून् र भोलि त्यो डरको स्वामित्व जनताले बोकून् ।

अहिलेको गणतन्त्रको उपलब्धि भनेको देश थुप्रै राजनीतिक गणहरूको उपस्थिति देखिएको छ जसले देशमा स्थिर सरकार बन्न बाधक रहेको वर्तमान गठबन्धन सरकार भन्दै छ र यही गठबन्धन सरकारमा रहेका दलहरूको मौजुदा राजनीतिक परिस्थितिले दलमा बिग्रह आउने सम्भावना विधमान छ । यस्तो भए पुनः गणतन्त्रमा गणहरूको संख्या वृद्धि भएर देशमा अरू अस्थिर वातावरण सिर्जना भएर गणतन्त्र जोखिममा पर्ने अवस्था आउन सक्ने हुँदा समयमै ठूला दलले डन प्रवृत्ति छोडेर समभाव, सद्भाव सद्बुद्धि लिनु नै बुद्धिमानी हुन्छ ।