भ्लाडिभोस्टक । रूसको अन्तरिक्ष निकाय रोस्कोसमोसका अनुसार सोमबार सोयुज रकेटमार्फत ५२ वटा उपग्रह सफलतापूर्वक आफ्नो निर्धारित कक्षमा प्रक्षेपित भएका छन् । रकेट प्रक्षेपण आइतबार दिउँसो भोस्तोच्नी अन्तरिक्षस्थल, आमुर प्रदेशमा सम्पन्न भएको थियो ।
यस प्रक्षेपणमा दुईवटा ‘ऐस्ट-२ टी’ उपग्रह र ५० अन्य उपग्रह समावेश थिए । रकेटले उपग्रह पृथ्वीको कक्षमा पठाउन करिब पाँच घण्टा समय खर्च गरेको रोस्कोसमोसले जनाएको छ । यी उपग्रह कम्तीमा पाँच वर्षसम्म सक्रियरूपमा कार्य गर्ने छन् र विभिन्न उद्देश्यका लागि प्रयोग हुने छन् ।
‘ऐस्ट-२ टी’ उपग्रह रूसले विकास गरेको पृथ्वी अवलोकनका लागि तयार गरिएको उन्नत वैज्ञानिक उपग्रह हो, जसको मुख्य उद्देश्य पृथ्वीको सतहलाई उच्च स्पष्टताका साथ अवलोकन गर्नु र प्राकृतिक तथा वातावरणीय परिवर्तनको सूक्ष्म अध्ययन गर्नु हो । यस उपग्रहले पृथ्वीका भू-भाग, वन क्षेत्र, नदी प्रणाली, पहाड, शहर तथा ग्रामीण क्षेत्रको विस्तृत त्रि-आयामी तस्वीर संकलन गर्न सक्षम प्रविधि प्रयोग गर्छ, जसका आधारमा वैज्ञानिकले सटिक डिजिटल नक्सा र मोडेल तयार गर्न सक्छन् ।
ऐस्ट-२ टी उपग्रह विशेष गरी जंगलमा लाग्ने आगलागी, बाढी, पहिरो, सुख्खा जस्ता प्राकृतिक विपदको समयमै पहिचान र निगरानीका लागि उपयोगी मानिन्छ । यसले वातावरणीय परिवर्तन, भूमिको प्रयोगमा आएको रूपान्तरण र प्राकृतिक स्रोतको अवस्थाबारे दीर्घकालीन तथ्यांक संकलन गर्न सहयोग पु¥याउँछ । कम्तीमा पाँच वर्षसम्म सक्रियरूपमा सञ्चालन हुने यो उपग्रहबाट प्राप्त जानकारी वैज्ञानिक अनुसन्धान, विपद् व्यवस्थापन, वातावरण संरक्षण तथा योजनागत विकासमा महत्वपूर्ण आधार बन्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
उपग्रहको मुख्य प्रयोगमा पृथ्वीको निगरानी, वातावरणीय अध्ययन, विद्युत् चुम्बकीय विकिरणको अनुसन्धान, विश्वव्यापी जलपोत अनुगमन र सञ्जाल उपकरणबाट संकेत प्राप्त गर्ने कार्य समावेश छन् । यसले वैज्ञानिक तथा प्राविधिकले पृथ्वीको अवस्था र प्राकृतिक विपदको प्रभावकारी निगरानी गर्न सहयोग पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ ।
विशेषगरी दुई ‘ऐस्ट-२ टी’ उपग्रहले पृथ्वीको तस्वीर खिच्नेछन्, जसबाट वैज्ञानिकले सटिक डिजिटल मोडेल तयार पार्न, भू-भागको अध्ययन गर्न, जंगलको आगो, बाढी र अन्य प्राकृतिक विपद्को निगरानी गर्न सहज हुनेछ । यसरी संकलित तथ्यांकले आपत्कालीन व्यवस्थापनमा पनि सहयोग पुर्याउनेछ ।
रोस्कोसमोसका अधिकारीले यस प्रक्षेपणले रूसको अन्तरिक्ष अनुसन्धान र निगरानी क्षमतामा ठूलो योगदान पुर्याउने भनेका छन् । आगामी वर्षमा यी उपग्रहको डेटा वैज्ञानिक अनुसन्धान, वातावरणीय अध्ययन र मानव जीवनसँग सम्बन्धित विभिन्न परियोजनामा प्रयोग हुने बताइएको छ । रासस/सिन्ह्वा







बर्दियामा छुट्टाछुट्टै दुर्घटनामा दुई जनाको
नेपालभन्दा बाहिर गएर प्रतियोगिता जित्नु
विपद्को पीडाबीच आएको तीज, भक्तजन
चीनले इरानलाई सूचना दिएको खबर
भोटेकोशी बाढीबाट कृषि क्षेत्रमा रु
बालबालिकामा गरिने लगानी राष्ट्रको सुखद