काठमाडौं । नेपाली अनुवादक समाजले आफ्नो मासिक कार्यक्रम ‘अनुवाद विमर्श’ को दोस्रो संस्करण आयोजना गरेको छ । कार्यक्रममा प्रमुख वक्तामा प्राडा. नवराज न्यौपानेले अनुवाद केवल शब्दको प्रतिस्थापनको मेसिनिक प्रक्रिया नभई बौद्धिक र नैतिक जिम्मेवारी भएको बताउनुभयो । त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा प्राध्यापक रहनुभएका उहाँले आफ्नो प्रारम्भिक साहित्यिक अनुवाद र पछि डक्टरल अनुसन्धानमार्फत् अनुवाद अध्ययनमा गरेको विशेषज्ञताबारे जानकारी गराउनुभएको थियो । एसटिएनका अध्यक्ष डा. बलराम अधिकारीको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा प्राडा. न्यौपानेले अनुवाद वैश्विक सञ्चार र सांस्कृतिक आदानप्रदानका लागि अपरिहार्य रहेको भन्दै विश्वविद्यालयमा गरिएको सैद्धान्तिक अनुसन्धान र बजारमा प्रचलित व्यावहारिक अनुवादबीच बढ्दो खाडल रहेको पनि बताउनुभयो । सैद्धान्तिक अध्ययन र व्यावहारिक अभ्यासबीचको सुदृढ समन्वय आवश्यक भएको उहाँको भनाइ थियो ।
उक्त सत्रको मुख्य अंशमा प्राडा. न्यौपानेले आफ्नो आइपिपी मोडल (इनपुट, प्रक्रिया, उत्पादन) प्रस्तुत गर्दै अनुवादकले पाठको चयन, उद्देश्य स्पष्टता, आफ्नो विशेषज्ञता मूल्यांकन र स्रोत सामग्रीमा समावेश सांस्कृतिक अवधारणाको विश्लेषण गर्नुपर्ने बताउनुभयो । प्रक्रिया चरणमा पटक–पटक पढाइ, जटिल शब्दको पहिचान, शब्दकोश परामर्श, अनलाइन अनुसन्धान, विशेषज्ञसँग परामर्श, प्रारम्भिक मस्यौदा तयारी र सहकर्मी समीक्षा आवश्यक रहेको उहाँको भनाइ थियो । उत्पादन चरणमा अनुवादलाई विशेषज्ञ मूल्यांकन, विचार-विमर्श समय र आलोचनात्मक दृष्टिबाट पुनरवलोकन गर्नुपर्ने सुझाव दिइएको छ । कार्यक्रमको ठूलो भागमा सांस्कृतिक चुनौतीहरू सम्बन्धमा छलफल भएको थियो ।
वातावरणीय शब्द, भौतिक संस्कृति, धार्मिक अवधारणा, सामाजिक अभ्यास, मुहावरा र रूपक शब्दहरूको सटीक अनुवाद चुनौतीपूर्ण हुन्छ । पाटी र मना जस्ता परम्परागत मापन एकाइ, सातु जस्ता सांस्कृतिक सन्दर्भ, लाहुरे जस्ता सामाजिक शब्द र अग्नि परीक्षण जस्ता धार्मिक अवधारणाको अर्थ केवल शब्दमा सीमित हुँदैन । न्यौपानेले अनुसन्धान-आधारित र सांस्कृतिक रूपमा संवेदनशील दृष्टिकोण अपनाउन आग्रह गर्दै नेपालमा अनुवादस्तर सुधार गर्न व्यवस्थित विधि र नैतिक प्रतिबद्धतामा जोड दिनुभएको छ । अनुवाद विमर्श कार्यक्रम वरिष्ठ अनुवादकहरूको ज्ञान र अनुभव अभिलेख गर्ने, पुस्ता परम्पराबीच ज्ञान हस्तान्तरण गर्ने र पेशागत नेटवर्क विस्तार गर्ने उद्देश्यका साथ सञ्चालन भइरहेको अनुवादक समाजले जनाएको छ ।







बिक्रीमा विद्यावारिधि ?
युवा जनशक्ति निर्यात गर्ने देश
गल्तीलाई आत्मसात गर्ने कि अझै
योगचौतारी नेपाल स्वस्थ समाज निर्माणमा
हिमालय टाइम्स र नियमित लेखनका
प्राकृतिक चिकित्सालय र योग चौतारीबीच