बालिकामाथि बढ्दो यौन हिंसाप्रति सिजपको ध्यानाकर्षण

काठमाडौं । नेपालका विभिन्न जिल्लामा पछिल्लो समय बालिका तथा किशोरीमाथि हुने यौन हिंसा, बलात्कार, हत्या तथा शोषणका घटनाहरू निरन्तर सार्वजनिक भइरहेका भन्दै बालबालिका शान्ति क्षेत्र राष्ट्रिय अभियान (सिजप)ले गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेको छ । अभियानले यस्ता घटनाले बालबालिकाको सुरक्षा, संरक्षण र न्याय सुनिश्चित गर्ने राज्यको दायित्वमाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको जनाएको छ ।

सिजपका अध्यक्ष तिलोत्तम पौडेलद्वारा जारी विज्ञप्तिमा सुर्खेतको वीरेन्द्रनगरमा १६ वर्षीया किशोरी इनिशा विकमाथि सामूहिक बलात्कारपछि हत्या भएको घटनाले सम्पूर्ण समाजलाई स्तब्ध बनाएको उल्लेख गरिएको छ । उक्त घटनामा संलग्न भएको आशंकामा चारजना पक्राउ परिसकेको र पोस्टमार्टम रिपोर्टले बलात्कारपछि अत्यधिक रक्तश्रावका कारण मृत्यु भएको देखाएको पनि विज्ञप्तिमा उल्लेख छ । अभियानले मृतक किशोरीप्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जलि अर्पण गर्दै परिवारजनप्रति गहिरो समवेदना व्यक्त गरेको छ ।

यसैबीच, कञ्चनपुर जिल्लामा १२ वर्षीया बालिकामाथि सामूहिक बलात्कार भएको घटना सार्वजनिक भएको तथा दैलेखमा १२ वर्षीया बालिका आफ्नै काकाबाट बलात्कारपछि गर्भवती भएको घटना पनि बाहिर आएको अभियानले जनाएको छ । यसले परिवारभित्रै बालिका असुरक्षित हुन सक्ने यथार्थ उजागर गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ ।

त्यस्तै कैलालीको टीकापुरमा सामाजिक सञ्जालमार्फत चिनजान गरी एक किशोरीलाई नग्न भिडियो बनाएर चार वर्षसम्म निरन्तर ब्ल्याकमेल र बलात्कार गरिएको घटनाले डिजिटल माध्यमबाट हुने यौन शोषण र बालिकामाथि हुने दीर्घकालीन हिंसाको भयावह रूप देखाएको अभियानले जनाएको छ । यस्ता घटनाप्रति गम्भीर खेद व्यक्त गर्दै दोषीमाथि कडा कारबाही गर्न अभियानले माग गरेको छ ।

ADVERTISEMENT

अभियानका अनुसार बालिका तथा किशोरीमाथि हुने यौन हिंसा, शारीरिक शोषण, अनलाइन दुर्व्यवहार र हत्या जस्ता अपराध बढ्दो क्रममा देखिनु चिन्ताजनक हो । यस्ता जघन्य घटनाले बाल अधिकारसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय महासन्धि तथा नेपालको संविधानले सुनिश्चित गरेको बाल संरक्षणको अधिकारको गम्भीर उल्लंघन हुने पनि अभियानले जनाएको छ ।

विज्ञप्तिमा सबै घटनाको छिटो, निष्पक्ष र पारदर्शी अनुसन्धान गरी दोषीलाई कानुनअनुसार कडा कारबाही गर्न सरकारसँग माग गरिएको छ । साथै पीडित तथा पीडित परिवारलाई मनोसामाजिक परामर्श, कानुनी सहयोग तथा उचित क्षतिपूर्ति उपलब्ध गराउन पनि आग्रह गरिएको छ ।
अभियानले स्थानीय तहदेखि राष्ट्रिय तहसम्म बाल संरक्षण संयन्त्रलाई प्रभावकारी बनाउन, विद्यालय, समुदाय तथा परिवारमा बाल सुरक्षा प्रणाली सुदृढ गर्न, सामाजिक सञ्जालमार्फत हुने ब्ल्याकमेल तथा डिजिटल यौन हिंसा नियन्त्रणका लागि साइबर निगरानी र कानुनी कार्यान्वयन कडा बनाउन माग गरेको छ ।

त्यसैगरी बालिका तथा किशोरीको सुरक्षा, यौन हिंसा रोकथाम र डिजिटल सुरक्षासम्बन्धी व्यापक सचेतना अभियान सञ्चालन गर्न, बाल पीडितको बयान, अनुसन्धान र न्याय प्रक्रियालाई बालमैत्री र गोपनीय बनाउन तथा पुनःआघात हुन नदिन पनि अभियानले जोड दिएको छ । सरकार, सुरक्षा निकाय, विद्यालय, नागरिक समाज, अभिभावक र समुदायबीच समन्वय गरी बाल हिंसा रोकथामका कार्यक्रमलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने पनि विज्ञप्तिमा उल्लेख छ ।

अभियानले बालबालिकामाथि हुने यस्ता हिंसात्मक घटनाहरू कुनै पनि सभ्य समाजका लागि अस्वीकार्य रहेको बताउँदै बालिकाको सुरक्षा सुनिश्चित गर्नु राज्य, समाज र सबै नागरिकको साझा जिम्मेवारी भएको जनाएको छ । साथै राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग, राष्ट्रिय बाल अधिकार परिषद्, महिला बालबालिका तथा जेष्ठ नागरिक मन्त्रालय, नेपाल प्रहरीलगायत सम्बन्धित निकायलाई प्रभावकारी छानबिन, अनुगमन र दोषीमाथि कडा कारबाहीका लागि आवश्यक पहल गर्न आग्रह गरिएको छ ।