काठमाडौँ । विश्वभर विभिन्न समयमा देखिने गरेको 'हान्ता भाइरस' (Hantavirus) यतिबेला जनस्वास्थ्यको चर्चामा रहेको छ। मुसाजन्य जीवहरूबाट मानिसमा सर्ने यो भाइरसको संक्रमण समयमै उपचार नभए ज्यानमारा समेत हुन सक्छ।
हान्ता भाइरस भनेको के हो ?
हान्ता भाइरस मुख्यतया मुसा, छुचुन्द्रो वा मुसा प्रजातिका जीवहरूमा पाइने भाइरसको एक समूह हो। यो भाइरसले मानिसमा दुई प्रकारका गम्भीर समस्या निम्त्याउन सक्छ:
१. हान्ता भाइरस पल्मोनरी सिन्ड्रोम (HPS): यसले फोक्सोमा असर गरी सास फेर्न गाह्रो बनाउँछ।
२. हेमोरेजिक फिभर विथ रिनल सिन्ड्रोम (HFRS): यसले रक्तस्राव गराउने र मिर्गौला फेल गराउन सक्छ।
यो कसरी सर्छ?
यो भाइरस मानिसबाट मानिसमा सर्ने सम्भावना निकै कम हुन्छ। यो मुख्यतया निम्न माध्यमबाट फैलिन्छ:
हावाको माध्यमबाट: संक्रमित मुसाको सुकेको पिसाब, दिसा वा र्याल हावामा धुलोका कणसँग मिसिएर सास फेर्दा फोक्सोमा पुग्छ।
प्रत्यक्ष सम्पर्क: मुसाको मलमूत्र छोएको हातले नाक, मुख वा आँखा छोएमा।
मुसाको टोकाइ: संक्रमित मुसाले टोकेमा यो भाइरस सिधै रगतमा पुग्न सक्छ।
प्रमुख लक्षणहरू
संक्रमण भएको १ देखि ८ हप्ताभित्र लक्षणहरू देखिन थाल्छन् । यसलाई दुई चरणमा बुझ्न सकिन्छ:
प्रारम्भिक लक्षण:
उच्च ज्वरो आउने र जाडो हुने।
मांसपेशीहरू (विशेषगरी तिघ्रा, कम्मर र काँध) धेरै दुख्ने।
टाउको दुख्ने, रिँगटा लाग्ने र अत्यधिक थकान हुने।
वाकवाकी लाग्ने, बान्ता हुने वा पेट दुख्ने।
गम्भीर लक्षण (फोक्सोमा असर गरेपछि):
खोकी लाग्ने र सास फेर्न निकै गाह्रो हुने।
छातीमा दबाब महसुस हुने।
रक्तचाप घट्ने।
रोकथाम र उपचार
हालसम्म यस भाइरस विरुद्ध कुनै विशेष खोप वा औषधि बनिसकेको छैन। त्यसैले सावधानी नै सबैभन्दा ठुलो उपचार हो।
मुसा नियन्त्रण: घर, पसल वा खाद्यान्न भण्डारण गर्ने ठाउँमा मुसा नियन्त्रणका उपायहरू अपनाउने।
सफाइमा ध्यान: मुसा बस्ने ठाउँ वा फोहोर सफा गर्दा मास्क र पन्जाको प्रयोग गर्ने। फोहोरलाई कुचो लगाउनुको सट्टा ब्लिच मिसाइएको पानीले भिजाएर सफा गर्ने ताकि भाइरस हावामा नउडोस्।
खानाको सुरक्षा: खानेकुराहरू सधैँ सुरक्षित भाँडामा बिर्को लगाएर राख्ने।
यदि तपाईं मुसा भएको ठाउँमा जानुभएको छ र त्यसको केही दिनपछि ज्वरो आउने वा सास फेर्न गाह्रो हुने जस्ता लक्षण देखिएमा तुरुन्त अस्पताल जानुहोस्। अस्पतालमा गरिने प्रारम्भिक 'सपोर्टिभ केयर' र अक्सिजन थेरापीले बिरामीको ज्यान बचाउन मद्दत गर्दछ।
यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?
0
Like
Like
0
Love
Love
0
Happy
Happy
0
Surprised
Surprised
0
Sad
Sad
0
Excited
Excited
0
Angry
Angry
राज्यको धरपकडले निजी क्षेत्र त्रसित
ड्युटीमै रहेका प्रहरी सहायक निरीक्षक
संसद बैठकमा प्रधानमन्त्री बालेन्द्र साह
वरिष्ठ चिकित्सक उपाध्यायको निधन
विश्व रोबोटिक्समा नेपाली चेलीको ऐतिहासिक
कर्णाली : संघर्ष, सम्भावना र