रौतहट । कोभिड महामारीले संसारभर लाखौँ परिवारको जीवन अस्तव्यस्त बनायो । कतिपयले अभिभावक गुमाए भने कतिपयले रोजगारी । तर दुःख र अभावकै बीच केही व्यक्तिहरूले संघर्षलाई शक्तिमा बदल्दै समाजका लागि प्रेरणाको स्रोत बन्न सफल भएका छन् ।
रौतहटको राजपुर नगरपालिका वडा नं. २ निवासी पार्वती देवी पनि त्यस्तै एक साहसी र आत्मनिर्भर महिला हुनुहुन्छ, जसले विपत्तिलाई अवसरमा बदल्दै आफ्नो परिवारको भविष्य निर्माणका लागि दिनरात संघर्ष गर्दै आउनुभएकाे छ।
कोभिड महामारीका क्रममा श्रीमानको असामयिक निधन भएपछि पार्वतीको काँधमा पाँच सदस्यीय परिवारको सम्पूर्ण जिम्मेवारी आइपर्यो । वृद्ध सासू, एक छोरी र दुई छोरासहितको परिवार आर्थिक रूपमा कमजोर बन्दै जाँदा केही समय उहाँ अन्योलमा पर्नुभयाे । तर पछि उहाँले आत्मविश्वासका साथ अगाडि बढ्ने निर्णय गर्नुभयाे ।
गाउँघरमै केही गरेर गुजारा चलाउने अठोटका साथ अघि बढेकी पार्वतीलाई इस्लामिक रिलिफ क्यानाडाको प्राविधिक सहयोग तथा ग्रामीण विकास केन्द्र नेपालसँगको सहकार्यमा सञ्चालित लैंगिक हिंसा न्यूनीकरण परियोजनाले आत्मनिर्भर बन्न प्रारम्भिक सहयोग गरेको थियो । उक्त परियोजनाबाट प्राप्त सहयोग र सीप विकास तालिमपछि उहाँले भाजा, पानीपुरी, चना–चटपटीलगायतका खाजा सामग्री बिक्री गर्ने ठेलागाडा व्यवसाय सुरु गर्नुभयाे।
पार्वती हाल राजपुर नगरपालिका वडा नं। २ को फतुवा महेशपुरबाट करिब ३ किलोमिटर टाढा रहेको यमुनामाई गाउँपालिका झुनखुन्वा बजारसम्म दैनिक पुगेर व्यापार गर्दै आउनुभएकाे छ। उहाँले ठेलागाडामा भाजा, पानीपुरी र अन्य खाजा सामग्री बिक्री गर्दै परिवारको जीविकोपार्जन गरिरहनुभएकाे छ ।
दैनिक बिहान घरको काम सकेर बजारतर्फ निस्किने पार्वती राति ८–९ बजेसम्म व्यापार गरेर घर फर्कनुहुन्छ । मौसम अनुकूल हुँदा व्यापार राम्रो हुने गरेको उहाँ बताउनुहुन्छ । सबै खर्च कटाएर दैनिक पाँच सयदेखि एक हजार रुपैयाँसम्म आम्दानी हुने गरेको उहाँले मुस्कुराउँदै बताउनुभयाे ।
भाजा बेचेर हुने आम्दानीले पार्वतीले परिवार मात्र होइन, आफ्ना छोराछोरीको शिक्षालाई पनि निरन्तरता दिइरहेकी छिन् । उनका जेठा छोरा यस वर्षको एसईई परीक्षामा २.९९ जिपिए ल्याएर उत्तीर्ण हुनुभएकाे छ। आर्थिक अभावका बीच पनि छोराछोरीलाई शिक्षित बनाउने उहाँको सपना अझै जीवित छ ।
उहाँको संघर्षले गाउँघरका अन्य महिलालाई पनि प्रेरित गरिरहेको छ । पहिले घरभित्र सीमित रहने तराई–मधेसका ग्रामीण महिलाहरू अहिले विभिन्न साना व्यवसाय, कृषि, पशुपालन र उद्यममार्फत आत्मनिर्भर बन्न थालेका छन् । पार्वती त केवल एक उदाहरण मात्र हुनुहुन्छ । उहाँजस्तै हजारौँ महिलाहरू आफ्नै मेहनत र साहसले परिवार धान्दै समाजमा उदाहरणीय बनेका छन् ।
लैंगिक हिंसा न्यूनीकरण परियोजनाका कार्यक्रम प्रबन्धक धर्मेन्द्र साहका अनुसार परियोजनामार्फत करिब एक हजारभन्दा बढी महिलालाई आत्मनिर्भर बनाउन सहयोग गरिएको छ । महिलाहरूलाई सीप, आत्मविश्वास र आर्थिक सहयोग उपलब्ध गराउँदा उनीहरू आफैं सक्षम बन्न सक्छन् भन्ने उदाहरण पार्वतीजस्ता महिलाले प्रस्तुत गरेको उहाँले बताउनुभयाे ।
रौतहट जिल्लामा महिला सशक्तिकरण तथा लैंगिक हिंसा न्यूनीकरण गर्ने उद्देश्यका साथ ग्रामीण विकास केन्द्र नेपालले राजपुर र चन्द्रपुर नगरपालिकामा कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको छ ।






राज्यको धरपकडले निजी क्षेत्र त्रसित
ड्युटीमै रहेका प्रहरी सहायक निरीक्षक
संसद बैठकमा प्रधानमन्त्री बालेन्द्र साह
वरिष्ठ चिकित्सक उपाध्यायको निधन
विश्व रोबोटिक्समा नेपाली चेलीको ऐतिहासिक
कर्णाली : संघर्ष, सम्भावना र