काठमाडौं– पोषणयुक्त खानाको सूचीमा कालो चनाको नाम अग्रस्थानमा आउँछ। प्रोटिन, फाइबर, आइरन, क्याल्सियम तथा अन्य आवश्यक खनिज पदार्थले भरिपूर्ण कालो चना विशेषगरी शाकाहारीहरूका लागि उत्कृष्ट खाद्य स्रोत मानिन्छ। पछिल्लो समय स्वास्थ्य सचेत मानिसहरूबीच अंकुरिएको कालो चनाको लोकप्रियता पनि बढ्दो छ।
धेरैलाई एउटा जिज्ञासा हुन्छ—कालो चना भिजाएर खानु राम्रो कि अंकुराएर? दुवै तरिकाले सेवन गर्दा स्वास्थ्य लाभ प्राप्त हुने भए पनि पोषणको दृष्टिले अंकुरिएको चना केही बढी प्रभावकारी मानिन्छ।
रातभर पानीमा भिजाएको कालो चना बिहान खाली पेटमा सेवन गर्दा पाचन प्रणालीलाई सहयोग पुग्ने विश्वास गरिन्छ। यसले कब्जियत, ग्यास तथा पेटसम्बन्धी सामान्य समस्याबाट राहत दिलाउन मद्दत गर्न सक्छ। साथै, शरीरलाई लामो समयसम्म ऊर्जा प्रदान गर्ने भएकाले दिनभर सक्रिय रहन सहयोग पुग्छ।
कालो चना तौल नियन्त्रण गर्न चाहने व्यक्तिका लागि पनि उपयोगी मानिन्छ। यसमा पाइने फाइबरले लामो समयसम्म पेट भरिएको महसुस गराउने भएकाले अनावश्यक भोक कम गर्न मद्दत गर्छ। मधुमेह भएका व्यक्तिका लागि पनि यो लाभदायक खाद्य पदार्थका रूपमा लिइन्छ।
अर्कोतर्फ, चना अंकुरिएपछि त्यसको पोषण मूल्य अझ बढ्ने बताइन्छ। अंकुरित चनामा एन्टिअक्सिडेन्टको मात्रा वृद्धि हुने, रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता मजबुत बन्ने तथा मुटुको स्वास्थ्यमा सकारात्मक प्रभाव पर्ने उल्लेख गरिन्छ। यसमा भिटामिन सी र बी–कम्प्लेक्सको मात्रा पनि बढी पाइन्छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार अंकुरण प्रक्रियापछि शरीरले आइरन र क्याल्सियम सजिलै अवशोषण गर्न सक्छ। साथै, शरीरमा जम्मा भएका केही हानिकारक तत्व बाहिर निकाल्न पनि यसले सहयोग पुर्याउन सक्छ।
स्वास्थ्य लाभका हिसाबले भिजाएको र अंकुरिएको दुवै प्रकारको चना उपयोगी भए पनि आइरन तथा अन्य पोषक तत्वको उपलब्धता बढी हुने भएकाले अंकुरिएको चनालाई तुलनात्मक रूपमा बढी लाभदायक मानिन्छ। यसलाई बिहानको नास्ता वा बेलुकाको खाजाका रूपमा सेवन गर्न सकिन्छ।
मांसपेशी विकास गर्न चाहने तथा नियमित व्यायाम गर्ने व्यक्तिहरूले पनि कालो चनालाई आफ्नो आहारमा समावेश गर्ने गरेका छन्। प्रोटिनको राम्रो स्रोत भएकाले दैनिक करिब २५ देखि ३० ग्रामसम्म कालो चना सेवन गर्न सकिने सुझाव दिइन्छ।







राज्यको धरपकडले निजी क्षेत्र त्रसित
ड्युटीमै रहेका प्रहरी सहायक निरीक्षक
संसद बैठकमा प्रधानमन्त्री बालेन्द्र साह
वरिष्ठ चिकित्सक उपाध्यायको निधन
विश्व रोबोटिक्समा नेपाली चेलीको ऐतिहासिक
कर्णाली : संघर्ष, सम्भावना र