काठमाडौं । वर्षायाममा प्रशस्त पाइने कटहर स्वादका साथै पोषणको हिसाबले पनि निकै लाभदायक फल मानिन्छ। पाकेको कटहर होस् वा तरकारीका रूपमा प्रयोग हुने काँचो कटहर, दुवैमा शरीरलाई आवश्यक पर्ने विभिन्न पोषक तत्त्व पाइन्छन्। तर सबैका लागि यसको सेवन समान रूपमा उपयुक्त नहुन सक्ने भएकाले स्वास्थ्य अवस्था अनुसार सावधानी अपनाउन विज्ञहरूले सुझाव दिएका छन्।
कटहरमा प्रशस्त मात्रामा आहारजन्य रेशा (फाइबर), भिटामिन ‘सी’, भिटामिन ‘ए’, पोटासियम, म्याग्नेसियम तथा विभिन्न एन्टिअक्सिडेन्ट पाइन्छ। यसले पाचन प्रणालीलाई सुधार गर्न, रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउन तथा मुटुको स्वास्थ्य संरक्षण गर्न सहयोग गर्ने मानिन्छ। पाकेको कटहरमा प्राकृतिक चिनी पनि हुने भएकाले यसले शरीरलाई ऊर्जा प्रदान गर्छ।
स्वस्थ व्यक्तिले सन्तुलित मात्रामा कटहर सेवन गर्दा सामान्यतया कुनै समस्या हुँदैन। विशेषगरी कब्जियतको समस्या भएका व्यक्तिका लागि यसको फाइबर लाभदायक हुन सक्छ। साथै, काँचो कटहरलाई मासुको विकल्पका रूपमा पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ, जसमा क्यालोरी कम र फाइबर बढी हुन्छ।
तर मधुमेह भएका व्यक्तिले भने पाकेको कटहर धेरै मात्रामा खानु उचित नहुने चिकित्सकहरू बताउँछन्। पाकेको कटहरमा प्राकृतिक चिनीको मात्रा तुलनात्मक रूपमा बढी हुने भएकाले रगतमा ग्लुकोजको मात्रा बढ्न सक्छ। त्यसैले मधुमेह भएका बिरामीले चिकित्सक वा पोषणविद्को सल्लाहअनुसार सीमित मात्रामा मात्र सेवन गर्नुपर्छ।
मिर्गौलासम्बन्धी दीर्घरोग भएका व्यक्तिले पनि कटहर धेरै खानु अघि सावधानी अपनाउनुपर्ने सुझाव दिइन्छ। कटहरमा पोटासियमको मात्रा उल्लेख्य हुने भएकाले मिर्गौलाले राम्रोसँग काम नगरेको अवस्थामा शरीरमा पोटासियमको मात्रा बढ्न सक्ने जोखिम रहन्छ।
यस्तै, लेटेक्स (रबर) वा बिर्च प्रजातिका परागकणबाट एलर्जी हुने केही व्यक्तिमा कटहर खाँदा पनि एलर्जीको प्रतिक्रिया देखिन सक्छ। कटहर खाएपछि छालामा डाबर आउने, ओठ वा घाँटी सुन्निने, सास फेर्न गाह्रो हुनेजस्ता लक्षण देखिएमा तत्काल स्वास्थ्य संस्थामा सम्पर्क गर्नुपर्ने चिकित्सकहरूको सुझाव छ।
पाचन प्रणाली कमजोर भएका व्यक्तिले पनि एकैपटक धेरै कटहर खानु उपयुक्त हुँदैन। अत्यधिक सेवनले पेट फुल्ने, ग्यास हुने वा अपचको समस्या हुन सक्छ। त्यसैले सानो परिमाणबाट सुरु गरी शरीरको प्रतिक्रिया हेरेर मात्र सेवन गर्न सल्लाह दिइन्छ।
गर्भवती तथा स्तनपान गराइरहेका महिलाले सामान्य मात्रामा कटहर खान सक्ने भए पनि कुनै विशेष स्वास्थ्य समस्या वा जोखिम भएमा चिकित्सकको सल्लाह लिनु उचित हुन्छ। हालसम्म सामान्य मात्रामा कटहर सेवनले गर्भावस्थामा प्रत्यक्ष हानि पुर्याउने ठोस वैज्ञानिक प्रमाण भने छैन।
विशेषज्ञहरूका अनुसार कटहर खाँदा मात्रा र व्यक्तिको स्वास्थ्य अवस्था सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण हुन्छ। स्वस्थ व्यक्तिले सन्तुलित आहारको हिस्सा बनाएर कटहर सेवन गर्न सक्छन्। तर मधुमेह, मिर्गौला रोग, एलर्जी वा अन्य दीर्घरोग भएका व्यक्तिले भने आफ्ना चिकित्सक वा पोषणविद्सँग परामर्श गरेर मात्र सेवन गर्नु सुरक्षित हुन्छ।
समग्रमा, कटहर पोषक तत्त्वले भरिपूर्ण फल भए पनि यसको सेवन सबैका लागि एउटै नियमअनुसार उपयुक्त हुँदैन। आफ्नो स्वास्थ्य अवस्था, उमेर र रोगको प्रकृतिअनुसार उचित मात्रा निर्धारण गरेर सेवन गरेमा यसको पोषण लाभ सुरक्षित रूपमा लिन सकिन्छ।
यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?
0
Like
Like
0
Love
Love
0
Happy
Happy
0
Surprised
Surprised
0
Sad
Sad
0
Excited
Excited
0
Angry
Angry
समता शुल्क फिर्ता भएपछि निजी
वडाध्यक्ष सञ्जय पटेल पक्राउ
पूर्व महानिर्देशक प्रदीप अधिकारीविरुद्ध भ्रष्टाचार
गण्डकीमा ट्राफिक कारबाहीबाट डेढ करोडभन्दा
कीर्तिपुरमा कारभित्र जलेर मृत्यु हुने
बिजुलीमा लगाइएको मूल्य अभिवृद्धि कर