कीर्तिमानी कप्तानको अप्रत्यासित बिदाइ

काठमाडौं । खेलकुद मैदानमा जित-हारमात्रै हुँदैन, इतिहासका पानाहरू पल्टिरहन्छन् । खेलमा एउटा कालखण्डको अन्त्य र अर्को युगको उदय भइरहन्छ । पछिल्लो समय एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा एकपछि अर्को निराशाजनक प्रदर्शनपछि नेपाली क्रिकेटमा व्यापक हेरफेर गरिएको छ । चर्को आलोचनापछि नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान) ले राष्ट्रिय टोलीमा व्यापक फेरबदल गरेको हो । नेदरल्याण्ड्समा भोगेको नमिठो हारले नेपाली क्रिकेटमा सानीतिनो भूकम्पै ल्याएको छ ।

चार वर्षअघि जब नेपाली क्रिकेट गहिरो संकटको भुमरीमा फसेको थियो, तब २० वर्ष ७३ दिनको उमेरमा रोहित पौडेलले राष्ट्रिय टोलीको कप्तानी सम्हाल्नुभयो । चौबीसौं वर्ष प्रवेशको संघारमा रोहितले एकदिवसीय र टी-२० दुवै टोलीको कप्तानी गर्नुभयो । उहाँ एकदिवसीय क्रिकेटमा सबैभन्दा कान्छो कप्तानका रूपमा विश्वमा स्थापित हुनुहुन्छ । रोहितले कप्तानी सम्हाल्दा नेपाल लिग-२ को अंक तालिकामा पुछारतिर संघर्ष गरिरहेको थियो र ओडिआई मान्यता नै गुम्ने खतरा थियो ।

तर, प्रशिक्षक मोन्टी देसाईसँगको उत्कृष्ट सहकार्य र ‘ह्याप्पी ड्रेसिङ रुम’ को अवधारणालाई मैदानमा उतार्दै उहाँले नेपाललाई लिग-२ का अन्तिम १२ मध्ये ११ खेल जिताएर चामत्कारिक रूपमा ओडिआई मान्यता जोगाइदिनुभयो । रोहित र प्रशिक्षक मोन्टीको ‘उत्कृष्ट ट्युनिङ र ह्याप्पी ड्रेसिङ’ रुमको मिश्रणमा नेपालले विश्वकप लिग २ अन्तर्गत अन्तिम १२ मध्ये ११ खेलमा सनसनी रूपमा जित निकालेको थियो । रोहितकै कप्तानीमा नेपालले दुई पटक प्रतिष्ठित टी-२० विश्वकपको मञ्चमा ऐतिहासिक पाइला टेक्यो भने एसिया कपमा भारत र पाकिस्तानजस्ता विश्व क्रिकेटका महारथीहरूसँग खेल्ने सुवर्ण अवसर पायो । साथै, वेस्ट इन्डिजजस्तो टेस्ट राष्ट्रविरुद्धको ऐतिहासिक टी-२० आई शृंखला पनि उहाँकै नेतृत्वमा जितेको थियो ।

एकदिवसीय क्रिकेटमा कप्तानका रूपमा सर्वाधिक रन बनाउने र सबैभन्दा बढी खेलमा नेतृत्व गर्ने कीर्तिमान रोहितको नाममा छ । उहाँ यो ढाँचाको क्रिकेटमा सबैभन्दा बढी खेलमा नेतृत्व गर्ने नेपाली कप्तान पनि हो । उहाँ कप्तानको भूमिकामा सबैभन्दा बढी रन बनाउने खेलाडी पनि हो । तर, विदेशी भूमिमा लगातारको हार र ब्याटिङमा देखिएको एकरूपताको अभावले उहाँको यो गौरवमय कप्तानी यात्रामा पूर्णविराम लगाइदिएको छ । विदेशी भूमिमा खेलिएको लिग २ को २० खेलमा नेपालले १४ खेलमा पराजय बेहोरिसकेको छ । क्यानको पछिल्लो निर्णयसँगै यी प्रभावशाली खेलाडीको ‘कप्तान’को सुनौलो यात्रामा विराम लागेको छ । क्यानले उहाँलाई एकपटकका लिडर, सदाका लिडर भन्दै सम्मानपूर्वक धन्यवाद ज्ञापन गरेको छ ।

सन्दीपको पुनरागमन र नेपाली क्रिकेटको अग्निपरीक्षा
रोहितको विस्थापनसँगै चार वर्षको अन्तरालपछि प्रभावशाली लेग-स्पिनर सन्दीप लामिछाने फेरि एक पटक राष्ट्रिय टोलीको कप्तानीमा फर्किनुभएको छ । क्यानले लामिछानेलाई कप्तानको जिम्मेवारी सुम्पिएको हो । सन्दीप चार वर्षपछि पुनः कप्तानको जिम्मेवारीमा फर्किनुभएको हो । यसअघि सन् २०२२ मा पहिलो पटक सिनियर टोलीको कप्तानी सम्हाल्नुभएका सन्दीपसामु अहिले टोलीलाई यो खाडलबाट बाहिर निकाल्ने ऐतिहासिक जिम्मेवारी छ । आगामी अगस्ट ३० देखि सेप्टेम्बर १२ सम्म मलेसियामा आयोजना हुने एसिसी पुरुष प्रिमियर कपबाट सन्दीपले आफ्नो नयाँ कार्यकालको सुरुवात गर्नुहुनेछ । सन्दीपले अगस्ट ३० देखि मलेसियामा हुने एसिसी प्रिमियर कपबाट नेपालको कप्तानी सम्हाल्नुहुनेछ । ५० ओभरको यो प्रतियोगिता सन् २०२७ को एसिया कप छनोटको आधारसमेत हो, जसमा १० टोलीको सहभागिता रहनेछ र नेपाल समूह ‘ए’ मा परेको छ ।

तर, यो नेतृत्व परिवर्तनसँगै क्यानले प्रिमियर कपका लागि घोषणा गरेको १४ सदस्यीय टोलीमा ठूलो फेरबदल गरेको छ । टोलीमा सोमपाल कामी, कुशल भुर्तेल, आरिफ शेख, विनोद भण्डारी, भीम सार्की र नन्दन यादवजस्ता अनुभवी खेलाडीहरूलाई बाहिर राखिएको छ । नयाँ टोलीमा आसिफ शेख, अर्जुन कुमाल, देव खनाल, दीपेन्द्रसिंह ऐरी, सन्दीप जोरा, बसिर अहमद, इशान पाण्डे, गुलसन झा, शेर मल्ल, ललित राजवंशी, करण केसी र हेमन्त धामीले स्थान पाएका छन् । प्रिमियर कपका लागि सन्दीपको कप्तानीमा घोषित टोलीमा निवर्तमान कप्तान रोहितलाई स्थान भने दिइएको छ । यसका अतिरिक्त, अस्ट्रेलियामा हुने टप एण्ड टी-२० शृंखलाका लागि अनिल मण्डलको कप्तानीमा नेपाल ‘ए’ टोली घोषणा गरेर बेन्च स्ट्रेंथ बलियो बनाउने नीति लिइएको छ ।

यो फेरबदल चामत्कारिक रूपमा रातारात नतिजा ल्याउने जादु भने होइन, तर नेपाली क्रिकेटमा समयसापेक्ष सुधारका लागि एउटा अनिवार्य र सकारात्मक प्रारम्भ बिन्दु हो । एकातिर रोहितले रोपेको सम्भावनाको बिरुवा र खडा गरेको बलियो जगलाई अब सन्दीपको नेतृत्वमा युवा खेलाडीहरूले अझ उचाइमा पुर्‍याउनु पर्नेछ भने अर्कोतिर एकदिवसीय मान्यता जोगाउन आगामी खेलहरूमा आफ्नो अस्तित्वको लडाइँ लड्नु पर्नेछ । नेपाली टोलीले शीर्ष चारमा पर्नेभन्दा पनि ओडिआई मान्यता जोगाउनेतर्फ ध्यान केन्द्रित गर्नेछ ।