धनुषा । मैथिली साहित्यका वरिष्ठ साहित्यकार तथा समालोचक डा. रेवतीरमण लालको ८३ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ।
जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका–११ स्थित आफ्नै निवासमा शनिबार राति उहाँको निधन भएको हो।
धनुषाको साविक देवडिहा गाविस–३, खिरखिरिया गाउँमा सन् १९४३ मार्च २ मा जन्मिनुभएका डा. लालले करिब छ दशक मैथिली साहित्यको विकास र प्रवर्द्धनमा सक्रिय योगदान पुर्याउनुभएको थियो। मैथिली विषयमा विद्यावारिधि गर्नुभएका उहाँ नेपाल राष्ट्र बैंकका अवकाशप्राप्त कर्मचारीसमेत हुनुहुन्थ्यो।
साहित्यका विभिन्न विधामा कलम चलाउनुभएका डा. लालले कथा, कविता, गीत, लेख, पटकथा, साक्षात्कार, यात्रावृत्तान्त तथा लोकसाहित्यमा योगदान दिनुभएको थियो। उहाँको पहिलो प्रकाशित मैथिली रचना ‘सरस्वती बन्दना’ गीत सन् १९६० मा प्रकाशित भएको थियो। त्यसयता उहाँ निरन्तर सिर्जना तथा साहित्यिक गतिविधिमा सक्रिय रहनुभयो।
‘साक्षात्कार’, ‘माधव नहि अएला मधुपुरसँ’, ‘हमर विदेश भ्रमण’, ‘महाकवि विद्यापति’ र ‘खिस्सा पिहानी’ उहाँका चर्चित कृतिमा पर्छन्। पर्यटनसम्बन्धी उहाँको कृति ‘धनुषाधाम और मणिमण्डप’ पनि उल्लेखनीय मानिन्छ। उहाँले मैथिली त्रैमासिक पत्रिका ‘नैमिकानन’ को सम्पादनसमेत गर्नुभएको थियो।
डा. लालका केही साहित्यिक रचना विद्यालय तथा महाविद्यालयका पाठ्यक्रममा समेत समावेश छन्। यसले उहाँको साहित्यिक योगदानलाई शैक्षिक क्षेत्रमा समेत स्थापित गरेको देखिन्छ।
साहित्यिक तथा सामाजिक गतिविधिमा समेत सक्रिय उहाँ विविधा मैथिली मञ्चका संस्थापक सचिव, मैथिली साहित्य परिषद्का सदस्य तथा मैथिली साहित्यकार सभाका सल्लाहकारका रूपमा आबद्ध रहनुभएको थियो।
मैथिली साहित्यमा पुर्याउनुभएको योगदानको कदरस्वरूप डा. लालले वैदेही प्रतिभा पुरस्कार, त्रिमूर्ति पुरस्कार, मिथिला रत्न, ज्योतिरीश्वर साहित्य सम्मान तथा नेपाल सरकारको प्रादेशिक प्रतिभा पुरस्कारलगायतका सम्मान प्राप्त गर्नुभएको थियो।
डा. लालको निधनले मैथिली साहित्यमा लामो समयदेखि सक्रिय एक अनुभवी स्रष्टा, समालोचक तथा साहित्यिक अभियन्ताको अभाव भएको साहित्यप्रेमीहरूले बताएका छन्। विशेषगरी मैथिली भाषा, साहित्य तथा संस्कृतिको संरक्षण र प्रवर्द्धनमा उहाँले पुर्याउनुभएको योगदानलाई साहित्यिक वृत्तले महत्त्वपूर्ण मान्दै आएको छ।







टिपरको ठक्करबाट एक जनाको मृत्यु
भोटेकोशी बाढीपछि नेपालको प्रश्न :
तीन दिनमै ८७ हजारभन्दा बढी
मुक्त हलियाको समस्या स्थायी समाधान
साउदी अरेबियालाई ५ विकेटले हराउँदै
बालेनलाई गगनको सुझाव : ‘महासभामा