काठमाडौं । हिन्दू धार्मिक परम्परामा सोमबारलाई भगवान शिवको आराधनाका लागि विशेष दिनका रूपमा लिइन्छ। ‘महादेव’का नाममा व्रत बस्ने, पूजा गर्ने र शिवलिङ्गमा जल तथा विभिन्न सामग्री अर्पण गर्ने चलन यस दिन विशेष रूपमा देखिन्छ।
धार्मिक मान्यताअनुसार सोमबारको व्रत सूर्योदयसँगै सुरु हुन्छ। दिनभर उपवास बसेर भगवान शिव र माता पार्वतीको पूजा तथा आराधना गरिन्छ। साँझ सूर्यास्तपछि पूजा तथा आरती सम्पन्न गरेर व्रत समापन गर्ने र भोजन गर्ने परम्परा छ।
सोमबारको पूजामा भगवान शिवसँगै गणेशको आराधनालाई पनि विशेष महत्व दिइन्छ। हिन्दू धार्मिक परम्परामा कुनै पनि शुभकार्य वा पूजाआजा सुरु गर्नुअघि गणेशको पूजा गर्ने चलन रहेकाले शिवपूजाअघि पनि गणेशको आराधना गर्ने गरिन्छ।
मनोकामना पूरा हुने विश्वास
सोमबारको व्रत केवल उपवासमा सीमित छैन। धार्मिक विश्वासअनुसार यस दिन श्रद्धापूर्वक व्रत तथा शिव आराधना गर्दा मनोकामना पूरा हुने, ज्ञान प्राप्त हुने तथा जीवनमा सुख–शान्ति प्राप्त हुने विश्वास छ।
विशेषगरी अविवाहित महिलाहरूले मनले चाहेको असल जीवनसाथी प्राप्त होस् भन्ने कामनासहित सोमबारको व्रत बस्ने परम्परा लामो समयदेखि चलिआएको छ। विवाह तथा पारिवारिक जीवनसँग जोडिएका विभिन्न धार्मिक कामनाका लागि पनि शिवको आराधना गर्ने गरिन्छ।
कसरी गरिन्छ सोमबारको व्रत ?
व्रतालुले बिहानै उठेर स्नान गरी शुद्ध भएर भगवान शिवको पूजा गर्ने परम्परा छ। शिवलिङ्गमा जल, दूध, बेलपत्र, फूललगायतका सामग्री चढाइन्छ। शिव मन्त्र तथा स्तोत्रको पाठ गर्दै दिनभर भगवान शिवको स्मरण र आराधना गरिन्छ।
साँझ पुनः पूजा तथा आरती गरेपछि व्रत समापन गर्ने चलन छ। कतिपय भक्तजनले दिनभर पूर्ण निराहार व्रत बस्ने गर्छन् भने कतिपयले फलफूल वा सात्त्विक भोजन ग्रहण गरेर व्रत पूरा गर्ने धार्मिक परम्परा पनि पाइन्छ।
यसरी सोमबारको व्रत हिन्दू धर्ममा भगवान शिवप्रतिको श्रद्धा, आत्मसंयम र आध्यात्मिक साधनासँग जोडिएको धार्मिक परम्पराका रूपमा रहँदै आएको छ।






भोटेकोशी बाढी : एक हजार
बाढी प्रभावित जिल्लाहरुमा राहत तिब्र,
क्यासिनोमा नेपाली प्रवेश गराई जुवा
पहिरोको जोखिम मोलेर बजारसम्म कृषि
बाढीपछि रसुवामा हैजाविरुद्ध २१ हजार
कृष्णभीरमा खोलिएको ‘ट्रयाक’ लाई फराकिलो