काठमाडाैं । पढाइमा धेरै समय खर्चिँदैमा मात्र राम्रो नतिजा आउँदैन। महत्वपूर्ण कुरा हो—पढेको विषय कति बुझियो र आवश्यक पर्दा कति सम्झन सकियो। धेरै विद्यार्थीले पढेको कुरा परीक्षा हलमा पुगेपछि बिर्सने समस्या भोगिरहेका हुन्छन्। यस्तो समस्या कम गर्न पढ्ने तरिका नै परिवर्तन गर्न आवश्यक हुन्छ।
घोकेर पढ्नुभन्दा बुझेर, लेखेर र व्यवहारमा प्रयोग गरेर अध्ययन गर्दा विषय लामो समयसम्म सम्झन सकिन्छ। त्यसका लागि यी उपाय उपयोगी हुन सक्छन्।
महत्वपूर्ण कुरा छुट्याउनुहोस्
पूरै किताब वा नोट एकै तरिकाले पढ्नुभन्दा परीक्षाका लागि महत्वपूर्ण तथ्य, परिभाषा, सूत्र र मुख्य बुँदा पहिचान गर्नुहोस्। आवश्यक ठाउँमा अन्डरलाइन वा हाइलाइट गर्न सकिन्छ। पछि दोहोर्याउँदा यही सामग्रीले समय बचाउँछ।
आफ्नै नोट तयार गर्नुहोस्
अरूले बनाएको नोट पढ्नुभन्दा आफूले बुझेको भाषामा छोटो नोट तयार गर्नु प्रभावकारी हुन्छ। आफ्नै शब्दमा लेख्दा विषयलाई दोहोर्याएर सोच्नुपर्ने भएकाले सम्झन पनि सजिलो हुन्छ।
पढेसँगै लेख्ने अभ्यास गर्नुहोस्
पढेको कुरा कापीमा लेखेर अभ्यास गर्नुहोस्। विशेषगरी परीक्षामा लेख्नुपर्ने विषयलाई नियमित रूपमा उत्तर लेखेर अभ्यास गर्दा लेख्ने गति, संरचना र आत्मविश्वास बढ्छ।
लामो विषयलाई छोटो बनाउनुहोस्
ठूला अध्याय वा जटिल विषयलाई मुख्य बुँदामा विभाजन गर्नुहोस्। सूत्र, परिभाषा वा सूची सम्झन छोटो शब्द, संकेत वा आफ्नै तरिकाको ‘मेमोरी ट्रिक’ बनाउन सकिन्छ।
पढेको कुरा आफैँलाई बुझाउनुहोस्
कुनै विषय पढिसकेपछि किताब बन्द गरेर आफूले के बुझें भनेर सम्झने प्रयास गर्नुहोस्। अरूलाई पढाएजसरी आफैँलाई विषय व्याख्या गर्न सक्नु भयो भने त्यो विषय कति बुझेको छु भन्ने पनि थाहा हुन्छ।
प्रश्नोत्तर गर्दै पढ्नुहोस्
साथीसँग मिलेर एकअर्कालाई प्रश्न सोध्ने अभ्यास निकै उपयोगी हुन सक्छ। परिभाषा, सूत्र, तथ्य वा सम्भावित परीक्षाका प्रश्नबारे प्रश्नोत्तर गर्दा कमजोरी पहिचान गर्न सजिलो हुन्छ।
समूहमा छलफल गर्नुहोस्
नबुझेको विषयमा साथी वा शिक्षकसँग छलफल गर्नुहोस्। एउटै विषयलाई फरक व्यक्तिले फरक तरिकाले बुझाउँदा जटिल कुरा पनि स्पष्ट हुन सक्छ।
पढाइलाई व्यवहारसँग जोड्नुहोस्
सम्भव भएसम्म सिद्धान्तलाई वास्तविक उदाहरणसँग जोडेर बुझ्ने प्रयास गर्नुहोस्। व्यवहारमा प्रयोग हुने विषयलाई केवल घोक्नुको सट्टा उदाहरणसहित अध्ययन गर्दा सम्झन सजिलो हुन्छ।
नियमित समय तालिका बनाउनुहोस्
२४ घण्टा पढिरहनु आवश्यक छैन। आफ्नो दैनिक कामअनुसार निश्चित समय छुट्याएर पढ्ने बानी बसाल्नुहोस्। कुन समयमा कुन विषय पढ्ने भन्ने योजना बनाउँदा पढाइ व्यवस्थित हुन्छ।
पर्याप्त आराम पनि गर्नुहोस्
लगातार धेरै घण्टा पढ्नुभन्दा बीचमा छोटो विश्राम लिनु प्रभावकारी हुन्छ। पर्याप्त निद्रा, शारीरिक गतिविधि र मानसिक आरामले अध्ययनमा ध्यान केन्द्रित गर्न सहयोग गर्छ।
अन्ततः धेरै घण्टा पढ्नु नै सफल अध्ययनको आधार होइन। सही तरिकाले पढ्नु, नियमित दोहोर्याउनु, आफैँले सम्झने प्रयास गर्नु र लेखेर अभ्यास गर्नु बढी महत्वपूर्ण हुन्छ। आफ्नो अध्ययन शैलीअनुसार यीमध्ये उपयुक्त विधि अपनाउन सके पढेको कुरा लामो समयसम्म स्मरणमा राख्न सहज हुन्छ।
यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?
0
Like
Like
0
Love
Love
0
Happy
Happy
0
Surprised
Surprised
0
Sad
Sad
0
Excited
Excited
0
Angry
Angry
भोटेकोशी बाढी : एक हजार
बाढी प्रभावित जिल्लाहरुमा राहत तिब्र,
क्यासिनोमा नेपाली प्रवेश गराई जुवा
पहिरोको जोखिम मोलेर बजारसम्म कृषि
बाढीपछि रसुवामा हैजाविरुद्ध २१ हजार
कृष्णभीरमा खोलिएको ‘ट्रयाक’ लाई फराकिलो