गाउँघरमा निर्माण भएका मौलिक सामग्रीले पाउन छोडे बजार

Read Time = 6 mins
A A- A+

-डम्मर बुढा मगर
बागलुङ । केही वर्ष अगाडिसम्म ग्रामीण क्षेत्रमा डालो, नाङ्लोको प्रयोग निकै हुने गथ्र्यो । मौलिकतासँग जोडिएका यस्ता सामग्रीहरु अहिले कम प्रयोग हुन थालेको छ । बजारमा प्लास्किटका रेडिमेड सामग्रीहरु आउन थालेपछि गाउँ बनाइएका डाला, नाङ्लोको प्रयोग कम हुन थालेपछि मौलिकता समेत हराउँदै जान थालेका छन् ।

वर्षौँदेखि डालो नाङ्लो बुन्ने र विक्री गरि परिवार पाल्दै आएकाहरु पनि समस्यामा पर्ने थालेका छन् । बागलुङको बडिगाडका होमबहादुर थापाले वर्षौँदेखि डालो नाङ्लो बुन्ने र विक्री गरि घर परिवार चलाउँदै आउनु भएको छ । अहिले आफूले बनाएका सामग्रीले बजार पाउन छोडेपछि घर परिवार चलाउन समस्या हुन थालेको थापाले बताउनुभयो ।

उहाँले केही वर्ष अगाडिसम्म निकै विक्री हुने डालोहरु पछिल्लो समय यसको लोकप्रियता कम हुँदै गएको उहाँको भनाई छ । बजारमा नयाँ–नयाँ प्रबिधिका नापतौलका सामग्रीहरु आएपछि आफूहरुले बुनेका डालो नाङ्लोले बजार पाउन छोडेको होम बहादुर बताउनुहुन्छ । परम्परागत नापतौल गर्ने तुलको रुपमा प्रयोग हुने माना पाथी आजकल किलो र लिटरमा परिवर्तन भएको उहाँ सुनाउनुहुन्छ ।

‘हामी सानो–सानो हुँदा केही अन्नपात किन्दा मानापाथीबाट तौलेनी गर्थे, अहिले त सबै किलोको हिसाब हुन थाल्यो, यसले गर्दा पनि होला गाउँ घरमा उत्पादन हने परम्परागत मानापाथीको प्रयोग हराउँदै गए’ थापाले भन्नुभयो ‘यही हिसाबले हेर्ने हो भने त हाम्रा सिपको प्रयोग हुने ठाउँ बिस्तारै लोप हुने हो कि भन्ने लाग्छ ।’

थापाले बाह्रै महिना यही डालो नाङ्लो बुन्ने काम मात्रै गर्नुहुन्न । उहाँले खेती किसानी पनि गर्नुहुन्छ । उहाँले डालो नाङ्लो फुर्सदको समयमा मात्रै बुन्ने गर्नुहुन्छ । पर्याप्त मात्रामा चोया भए दिनमा ५/७ वटा सम्म बुन्न सकिने उनीहरुको अनुभव छ । पछिल्लो समय कच्चा पर्दाथ समेत अभाव हुन थालेको उनीहरुको गुनासो छ ।
‘वर्षैभरी यही बुन्ने काम गर्ने हो भने त धेरै बनाइन्थ्योे होला, खेती पनि गर्नुप-यो, घरको काम पनि, जसले गर्दा त्यति धेरै समय दिन सकिदैन, यो त बेला मौका पारेर बुनेको हो,’ थम्मन थापाले भन्नुभयो ‘आजभोलि त पहिले–पहिलेको जस्तो चोया पनि प्रशस्त पाइँदैन, वनजंगल धाउनु पर्छ, चोया हुने हो भने दिनमा ५/७ वटा बन्नु सकिन्छ ।’

आफ्नो बाउ बाजेले बनेको देखेर आफूले पनि सिकेको भन्दै अहिलेका युवा पुस्ताले यस प्रति चासो नदखाएको उहाँले बताउनुभयो । आफूहरुको पुस्तापछि परम्परागत रुपमा बुनिँदै आएका डालो नाङ्लो लोप हुन सक्ने उहाँको भनाई छ । अहिले पनि गाउँका थोरै मान्छेले मात्रै बुन्ने गरेका छन् ।

‘हामी पछिका मान्छेहरुले त अब यस्ता बुन्ने कामहरु त गर्दैनन् होला, अहिले कसैले पनि सिक्ने चासो देखाउँदैनन्, हामीले त सानैदेखि डोको, नाङ्लो, पाथी, डालो बुन्न सिक्ने गरेका थियौँ’ थापाले भन्नुभयो ‘पछि–पछिका मान्छेले त यो डालो नाम्लो के हो भन्ने पनि चिन्दैन होला, त्यस बेला बुन्ने मान्छे कोही पनि हुन्न होला ।’

थापाले फुर्सदको समयमा डालो बुनेर बेचे पनि वर्षमा डेढ दुई लाख आम्दानी गर्ने गरेको बताउनुहुन्छ । धेरै समय दिन नसके पनि फुर्सदको समयलाई सदुपयोग गरेर थापाले डालो नाङ्लो बुन्ने गरेको बताउनुहुन्छ । यसबाट आफुले आफुनो घर खर्च चलेको र बालबच्चाको लालनपालन र पठनपाठनमा सहज भएको बताउनुहुन्छ । थापाको घरमा छोराछोरी र एक श्रीमती छन् ।

‘उही केही गर्न सकिएन, धेरै पढ्न पनि पढिएन, गाउँमा बस्यो खेती किसानी गर्यो, यही डालो नाङ्लो बनेर केहीलेकाही बेच्ने गरेको छु, यहीबाट घर खर्च चलेको छ,’ उहाँले भन्नुभयो, ‘व्यवसायीक रुपमा गरेको भए राम्रो हुन्थ्यो होला, त्यसरी व्यवस्थित गर्न पनि सकिएन ।’

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो?

guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

छुटाउनुभयो कि ?