![निर्मलाको न्यायका लागि निरन्तर संघर्ष](https://ehimalayatimes.com/wp-content/uploads/2024/09/Victims-and-rights-activists-demanding-justice-for-Nirmala-Kurmi-Hita-fornt-page.jpg)
‘काल्छो सिडियो’ रेशमबहादुर पाण्डेद्वारा लेखिएको संस्मरणात्मक पुस्तक हो । दायित्व वाङ्मय प्रतिष्ठान नेपाल प्रकाशक रहेको यो पुस्तक दायित्व वाङ्मय प्रकाशनको २०६ कृतिपुष्प हो । अथवा दायित्व वाङमयले योसमेत २०६ वटा पुस्तकहरू प्रकाशित गरिसकेको छ । विधागत रूपमा संस्करण सङ्ग्रहका रूपमा आएको यस पुस्तकको सर्वाधिकार लेखकमा सुरक्षित रहेको छ भने यो पुस्तक प्रथम संस्करणका रूपमा २०८० सालमा सार्वजनिक भएको छ । डिएमआई साइजमा प्रकाशित भएको यस पुस्तको छपाइ स्तरीय छ र अशुद्धिहरू कमै मात्र भेटिन्छन् । यो पुस्तकमा पहेंलो तौलयुक्त कागजको प्रयोग भएको छ ।
पुस्तक भूमिका खण्डसहित २३२ पृष्ठमा छ भने यसको मूल्य ४०० रुपैयाँ छ । विदेशमा १० युएस डलर मूल्य रहेको यो पुस्तक ५०१ प्रति छापिएको उल्लेख भएको छ । सूर्योदय छापाखाना हाँडीगाउँ, काठमाडौंमा मुद्रण भएको यस पुस्तकको आवरण नीलो पृष्ठभूमिमा रहेको छ र यहाँ पुस्तकका लेखक रेशमबहादुर पाण्डेको पूर्णपृष्ठको फोटो राखिएको छ । माथि ठूला अक्षरमा पुस्तकको शीर्षक दिइएको छ भने तल साना अक्षरका लेखकको नाम दिइएको छ । पृष्ठ आवरणमा भूमिकामै उल्लेख भएको विचारलाई ‘कृतिभित्रबाट...’ भनेर उद्धृत गरिएको छ । तल प्रकाशक संस्था दायित्व वाङ्मय प्रतिष्ठानको नाम लोगोसहित उल्लेख गरिएको छ । पृष्ठआवरणको भित्री पृष्ठमा फोटोसहित लेखकको परिचय दिइएको छ ।
यसबाट जानकारी भए अनुसार उहाँ नुवाकोट जिल्लाको विदुर नगरपालिका १० गेर्खुटारका हुनुहुन्छ भन्ने थाहा हुन्छ । उहाँ २०११ सालमा उक्त ठाउँमा जन्मिनुभएको जानकारी पनि यही पृष्ठबाट प्राप्त हुन्छ । उहाँ सहसचिवबाट सेवानिवृत्त पूर्वकार्मचारी हुनुहुन्छ भने उहाँले विभिन्न जिल्लाको प्रमुख जिल्ला अधिकारी भएर काम गरिसक्नुभएको छ । नेपालका ६९ जिल्लाको भ्रमण गर्नुभएका पाण्डेले नौवटा देशको भ्रमण गर्नुभएको छ । अध्ययन, अनुसन्धन र भ्रमणमा रुचि राख्ने पाण्डेका अङ्ग्रेजी र नेपालीमा केही पुस्तकहरू प्रकाशित छन् । उहाँले समाजशास्त्रमा स्नातकोत्तर र शिक्षामा स्नातक गर्नुभएको छ ।
यस पुस्तकलाई नेपाली साहित्यको संस्मरणात्मक फाँटको एउटा उपलब्धिका रूपमा लिन सकिन्छ । प्रशासन क्षेत्रका विभिन्न प्रसङ्गका बारेमा जान्न चाहने व्यक्तिहरूका लागि र रेशमबहादुर पाण्डेका बारेमा जानकारी राख्न चाहनेहरूका लागि यो पुस्तक निकै उपयोगी सावित हुनसक्छ ।
भूमिका खण्डमा नरेन्द्रराज पौडेलको ‘कान्छो सिडियोलाई शुभकामना ¤’, युवराज मैनालीको ‘कान्छो सिडियो अवलोकन गर्दा’, दायित्व वाङ्मय प्रतिष्ठानका अध्यक्ष रामप्रसाद पन्तको ‘कान्छो सिडियोको कथन’ र लेखकको ‘आफ्नो कुरा’ रहेका छन् । यसपछि विषय सूची रहेको छ । यस सङ्ग्रहमा उहाँका ३६ वटा संस्मरणहरू सङ्गृहीत भएका छन् । यी सबै संस्मरणात्मक लेखहरूमा उहाँले आफ्नो जीवनका विभिन्न कालखण्डमा आपूm निजामती कर्मचारीका रूपमा कार्यरत रहँदाका अनेकौं प्रसंगहरूको स्मरण गर्नुभएको छ । कलिलो उमेरमै सिडियो हुनुभएको उहाँले यसलाई बढी जोड दिएर पुस्तकको शीर्षक पनि ‘कान्छो सिडियो’ भनेर राख्नुभएको छ ।
यस पुस्तकमा रहेका विभिन्न संस्करणात्मक लेखहरूमा उहाँको जीवनका विभिन्न कालखण्डमा उहाँले गरेका कार्यहरू र उहाँसँग सम्बन्धित काम, घटना, व्यक्तिहरूसँगका संस्मरणहरूको उल्लेख भएको छ । कतै–कतै नियात्रात्मक संस्मरणहरू पनि छन् । केही प्रशासकहरूसँगको सामिप्य, केही राजनीतिज्ञसँगको सम्पर्क, नराम्रो नियत र आचरणका मानिसहरूप्रतिको दृष्टिकोण, साथीको अवसान, आफ्नै गाउँठाउँका कुरा जस्ता अनेकौं संस्मरण यहाँ रहेका छन् । साथै ३३ वर्षको उमेरमै सिडियो भएका पाण्डेको ‘कान्छो सिडियो’ मा युवा अवस्थाको रोचक प्रसंगहरूसमेत समेटिएका छन् । पुस्तकका केही संस्मरणहरूले रतिरागात्मक सन्दर्भको समेत उठान गरेको छ ।
![भेलदेखि जेलसम्म](https://ehimalayatimes.com/wp-content/uploads/2024/07/Kalanedhi-dahal-Himalaya-Times-Article-2081-3-29.jpg)
निष्कर्षमा यस पुस्तकलाई नेपाली साहित्यको संस्मरणात्मक फाँटको एउटा उपलब्धिका रूपमा लिन सकिन्छ । प्रशासन क्षेत्रका विभिन्न प्रसङ्गका बारेमा जान्न चाहने व्यक्तिका लागि र रेशमबहादुर पाण्डेका बारेमा जानकारी राख्न चाहनेहरूका लागि यो पुस्तक निकै उपयोगी सावित हुन सक्छ । यसको पाठपाठ केलाएर समालोचनात्मक लेखन यहाँ सम्भव नभएका कारण समग्र समीक्षा वा टिप्पणी गरिएको छ । पछि कुनै अवसरमा विहङ्गम समालोचना गरौँला । पुस्तकका लागि पाण्डेलाई बधाई र पुस्तकको सफलताको कामना । उहाँबाट यस्ता अरू पनि पुस्तकहरू नेपाली साहित्यले पाइरहोस्, अग्रिम रूपमा हार्दिक शुभकामना ।
बिक्रीमा विद्यावारिधि ?
युवा जनशक्ति निर्यात गर्ने देश
गल्तीलाई आत्मसात गर्ने कि अझै
योगचौतारी नेपाल स्वस्थ समाज निर्माणमा
हिमालय टाइम्स र नियमित लेखनका
प्राकृतिक चिकित्सालय र योग चौतारीबीच